ontwerp-zonder-titel-26

Toezien op passend onderwijs: "Toezichthouders nog zoekende in hun rol"

Publicatie:
12 oktober 2021 - 8:00 uur

Willem van Leeuwen over publicatie ‘TOEZIEN op’ passend onderwijs

'Toezichthouders nog zoekende in hun rol'


Toezichthouders kunnen hun invloed meer aanwenden om passend onderwijs te laten slagen. Dat stelt Willem van Leeuwen die in opdracht van de VTOI-NVTK de redactie heeft gevoerd over de eerste herziene uitgave van ‘TOEZIEN op’. In deze publicatie belichten diverse auteurs het thema toezicht op passend onderwijs vanuit verschillende invalshoeken.

‘TOEZIEN op’ van de VTOI-NVTK staat voortaan elke editie in het teken van een specifiek thema. De aanleiding om toezicht op passend onderwijs – inclusief de samenwerkingsverbanden in de regio – uitgebreid te belichten, ligt voor de hand: in mei 2020 publiceerde het ministerie van Onderwijs het evaluatierapport passend onderwijs. Minister Slob schreef daarop de bekende brief met 25 verbeterpunten.

Volgens Willem van Leeuwen, onder meer onafhankelijk voorzitter bij de samenwerkingsverbanden Rijn en Gelderse Vallei én De Eem, is de noodzaak om het thema onder de aandacht te brengen groot. In de praktijk blijken toezichthouders vaak nog zoekende in hun rol. ‘Je houdt toezicht op het schoolbestuur. Maar de bestuurder acteert ook in het samenwerkingsverband. De scholen stellen een gemeenschappelijk doel voor passend onderwijs op, waar het eigen schoolbestuur zich aan bindt. Als het fout gaat, zo is wettelijk geregeld, staan de schoolbesturen aan de lat. En er gaat in het samenwerkingsverband bovendien geld om. Wat gebeurt daar en wat is je rol? Dat zijn relevante vragen.’

Willem van Leeuwen, bestuurder, commissaris, adviseur governance en professionalisering en co-auteur van 'Toezien op'

willem-van-leeuwen

Bij wet afgedwongen
De samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs zijn bij wet afgedwongen. Dat maakt samenwerking tussen schoolbesturen complex, maar daar moeten én kunnen bestuur en toezicht over heen stappen, stelt Van Leeuwen. Toezichthouders van schoolbesturen kunnen volgens hem meer hun invloed aanwenden. ‘Het samenwerkingsverband staat niet boven de schoolbesturen. Zij zijn samen de eigenaar. Dus toezichthouders van de schoolbesturen kunnen in eigen huis bespreken hoe hun schoolbestuur bijdraagt aan het succes van die samenwerking.’

'We moeten het ook niet te ingewikkeld maken. Toezicht blijft toezicht.’

Governance-driehoek
In de publicatie ‘TOEZIEN op’ onderscheidt Van Leeuwen het intern toezicht op het schoolbestuur en het intern toezicht op het samenwerkingsverband. In het eerste geval is de governance overzichtelijk met bestuur en toezicht. In een samenwerkingsverband is sprake van een governance-driehoek: een algemene ledenvergadering / deelnemersraad (eigenaar), directie/bestuur en toezicht. ‘Daar moeten de rollen en verantwoordelijkheden goed op elkaar worden afgestemd. Maar we moeten het ook niet te ingewikkeld maken. Toezicht blijft toezicht.’

Maatschappelijk toezicht
Diverse auteurs benadrukken daarbij het belang van maatschappelijk toezicht. Van Leeuwen onderschrijft dat belang. ‘Je moet niet alleen kijken of de centen op orde zijn en of juridisch alles klopt. Kijk ook naar de processen, check of er voldoende draagvlak is voor de aanpak om passend onderwijs vorm te geven. De mensen die met hun poten in de klei staan, die zich dagelijks inzetten voor alle leerlingen, zij doen het werk. Daarnaast spelen verwachtingen vanuit de politiek en de maatschappij een grote rol, wat verwachten stakeholders zoals gemeenten en ouders van de schoolbesturen in het samenwerkingsverband? Weet als toezichthouder wat er speelt en wat er nodig is.’

Inclusief onderwijs
Willem van Leeuwen sluit de publicatie af met een hoofdstuk van aanbevelingen, mede op basis van de inzichten van de auteurs. Er is volgens hem veel werk aan de winkel. Hij licht er desgevraagd voor dit interview één thema uit. ‘Inclusief onderwijs. Daar moet we echt werk van maken, ook vanuit de rol van toezicht. Je kan stellen dat systeemveranderingen nodig zijn, maar daar moet je niet op wachten. We kunnen thuisblijvers niet accepteren. Het is een kwestie van mentaliteit. Voorbeelden uit de praktijk, zoals samenwerking tussen speciaal en regulier basisonderwijs, laten dat zien.’

Publicatie van de VTOI-NVTK: Toezien op passend onderwijs

ontwerp-zonder-titel-26

Over de publicatie 'TOEZIEN op'
De redactiecommissie van ‘TOEZIEN op’ bestaat uit: Aart Verschuur, Marc Kuipers, Ellen Schellekens, Ben Plandsoen, Hartger Wassink en Marian de Regt. Bent u benieuwd naar de publicatie? Download ‘TOEZIEN op’ hieronder.

Lunchcollege over toezien op samenwerkingsverbanden en passend onderwijs

Op donderdag 28 oktober deelt Willem van Leeuwen (co-auteur van 'Toezien op') zijn kennis over
toezien op samenwerkingsverbanden en passend onderwijs tijdens het online lunchcollege van de VTOI-NVTK.
Wat is de rol en positie van de toezichthouder? En hoe kunt u onafhankelijkheid van het toezicht waarborgen?
Kortom, een college om toezicht een stap verder te helpen! Meld u direct aan via onderstaande button.

Terug naar de lijst

Onze site maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikservaring. Bekijk onze privacyverklaring.

Sluit melding