efe-kurnaz-vsqwu6ckfjk-unsplash

Lunchcollege met inspecteur VO Rob Vink over herziene onderzoekskaders

Publicatie:
24 februari 2022 - 8:00 uur

‘Toezichthouders hebben maatschappelijke verantwoordelijkheid’

Het bestuur is tijdens het vierjaarlijkse onderzoek van de Onderwijsinspectie het eerste aanspreekpunt, maar de inspectie gaat daarnaast altijd in gesprek met de Raad van Toezicht. Tijdens het online lunchcollege op 10 maart geeft inspecteur VO Rob Vink tekst en uitleg over de herziene onderzoekkaders en wat dit voor het intern toezicht betekent. U kunt zich online aanmelden.

rob-vink-foto

Een onderzoekskader beschrijft wat én hoe de Onderwijsinspectie onderzoekt. In de herziene onderzoekkaders 2021 voor PO, VO, (V)SO en MBO ligt de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het onderwijs meer bij het bestuur. Daarbij maakt de inspectie onderscheid tussen waarborgen (de wettelijke eisen) en stimuleren van de kwaliteit (om die verder uit te bouwen). De maatschappelijk opdracht van scholen – kansengelijkheid, basisvaardigheden en burgerschap – staat in het toezicht ook nadrukkelijk op de agenda.

Hoewel het bestuur als eerste verantwoordelijk is voor de kwaliteit van het onderwijs en het financieel beheer, spreekt de inspectie altijd met (een delegatie van) de Raad van Toezicht. Besturen en toezicht (samen het bevoegd gezag) zijn samen verantwoordelijk. ‘We laten de Raad van Toezicht in eerste instantie zelf hun verhaal vertellen. Hoe houd je onafhankelijk toezicht op het bestuur en de kwaliteit van het onderwijs? En hoe vervult de Raad de adviesfunctie richting het bestuur?,’ licht Vink toe.

Geen standaardgesprek

De Onderwijsinspectie maakt voor elke onderwijsinstelling een onderzoeksplan op maat, op basis van een analyse van de beschikbare (monitoring)gegevens en een kort voorgesprek met het bestuur. Dit plan is ook de basis voor het gesprek met de RvT (van 1,5 uur). De inspecteur staat bijvoorbeeld meer of minder stil bij de standaarden uit het onderzoekskader, te weten: visie, ambities en doelen van het bestuur (1), de kwaliteitscultuur (2) en evaluatie, verantwoording en dialoog (3). ‘Het is geen standaardgesprek’, stelt Vink. ‘Veel facetten kunnen aan de orde komen.’

Maatschappelijke verantwoordelijkheid

De Onderwijsinspectie spreekt de toezichthouders tijdens het onderzoek ook aan op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Scholen hebben immers een maatschappelijke opdracht: hoe gaan zij om met kansenongelijkheid, de basisvaardigheden voor alle leerlingen en burgerschap? ‘Dit zijn belangrijke thema’s om met het bestuur te bespreken. Als intern en extern toezichthouder hebben wij een gemeenschappelijk belang, namelijk dat scholen hun maatschappelijke opdracht goed vervullen.’

Kwaliteit intern toezicht

Volgens Vink gaat het gesprek met de Raad van Toezicht indirect over de kwaliteit van het intern toezicht. ‘Als blijkt dat de RvT zich bijvoorbeeld te eenzijdig laat informeren, alleen door het bestuur, en onvoldoende zijn rol als onafhankelijk toezichthouder pakt, dan bespreken we dat. Of als de Raad bijvoorbeeld te veel focust op de financiering en zich te weinig afvraagt of het bestuur de kwaliteit van het onderwijs wel voldoende waarborgt, dan stellen we dat aan de orde. Waar nodig vermelden we dit in ons rapport.’

Goede voorbereiding RvT op gesprek

Vink raadt de RvT aan om het gesprek met de Onderwijsinspectie goed voor te bereiden. In de eerste plaats door kennis te nemen van het herziene onderzoekskader voor de eigen sector. Daarnaast adviseert Vink de RvT-leden om vooraf samen het eigen functioneren tegen het licht houden. Dat kan tijdens een zelfevaluatie, die onderdeel uitmaakt van de evaluatiecyclus van de VTOI-NVTK. ‘Ga eens na, weten we als RvT precies hoe het op eigen school staat met de kwaliteit van het onderwijs? Laten we ons goed informeren? Pakken we onze rol als onafhankelijk toezichthouder goed op? Als je die vragen vooraf samen bespreekt, komt dat ook de kwaliteit van het gesprek met de inspectie ten goede.’

Geen jaarlijks oordeel

De Onderwijsinspectie publiceert niet meer jaarlijks een oordeel over kwaliteit van de scholen, daarvoor zijn de besturen verantwoordelijk. Dat betekent dat zij zich op een goede manier naar de buitenwacht moeten verantwoorden. Volgens Vink speelt het intern toezicht hierbij een belangrijke rol. Is de informatie over de kwaliteit van het onderwijs in het jaarverslag bijvoorbeeld goed? ‘Het intern toezicht moet hier scherp op zijn. Voor ouders van leerlingen is dit een belangrijke bron van informatie.’

Lunchcollege en vragen stellen

Rob Vink gaat tijdens het lunchcollege graag met de leden van de VTOI-NVTK in gesprek. Naast de toelichting op de herziene onderzoekskaders en op de bijdrage van intern toezicht, kunnen deelnemers vragen stellen. ‘Ik hoor graag wat er leeft, welke vragen er spelen. Het lunchcollege kan toezichthouders helpen om een goed gesprek te voeren met de Onderwijsinspectie. Ik nodig iedereen uit om mee te praten.’

Herziene onderzoekskaders 2021

Wat is precies veranderd in de herziene onderzoekskaders 2021?
https://www.onderwijsinspectie.nl/onderwerpen/onderzoekskader-2021-wat-is-er-veranderd

Aanmelden voor lunchcollege

Op 10 maart houdt de VTOI-NVTK wederom het maandelijkse online lunchcollege. In slechts 50 minuten (12:00 - 12:50 uur) praat inspecteur VO Rob Vink u bij over de herziene onderzoekskaders. U kunt zich aanmelden voor het lunchcollege.

Terug naar de lijst

Onze site maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikservaring. Bekijk onze privacyverklaring.

Sluit melding