kristina-tripkovic-nwwubsw6ud4-unsplash

Leervertragingen en zorgen over welzijn door corona

Publicatie:
11 november 2021 - 8:00 uur

Als gevolg van corona hebben leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs achterstanden opgelopen. De ernst hiervan verschilt per leerling en schoolsoort. Op basisscholen is de leervertraging bij rekenen het grootst. Op middelbare scholen lopen jongeren in de onderbouw vooral achter bij rekenen en Nederlandse leesvaardigheid. Daarnaast maken schoolleiders zich zorgen over het welbevinden van leerlingen en hun motivatie om te leren.

Dit blijkt uit de eerste voortgangsrapportage van het Nationaal Programma Onderwijs, die naar de Tweede Kamer is gestuurd. Om leervertragingen aan te pakken zijn scholen aan de slag gegaan met gemiddeld acht verschillende maatregelen per school, uit de menukaart met ‘bewezen effectieve interventies’. Zo’n 85 procent van de basisscholen en middelbare scholen kiest voor instructie in kleine groepen van twee tot vijf leerlingen. Ook richt driekwart van alle scholen zich op het welbevinden van leerlingen. Daarnaast kiezen scholen vaak voor de inzet van onderwijsassistenten of instructeurs die leraren ondersteunen in de klas.

Op de basisscholen zijn gemiddeld de grootste vertragingen opgetreden bij rekenen (circa tien weken), gevolgd door begrijpend lezen (circa zeven weken). Per leerjaar lopen de vertragingen uiteen. Deze zijn voor begrijpend lezen en rekenen het grootst in groep 7, de huidige groep 8. Wat opvalt is dat leerlingen in de onderbouw bij spelling vertraging hebben opgelopen (gemiddeld zes weken), terwijl leerlingen in de bovenbouw juist extra stappen vooruit hebben gezet.

Leerlingen in de onderbouw op middelbare scholen hebben vooral vertragingen opgelopen met rekenen (gemiddeld naar schatting veertien weken) en Nederlandse leesvaardigheid (gemiddeld naar schatting 27 weken). Deze leervertragingen zijn waargenomen in alle onderwijstypes, maar zijn over het algemeen groter voor vmbo- en havoleerlingen dan voor vwo-leerlingen. Opvallend is dat leerlingen in de coronaperiode wél meer vooruit zijn gegaan op Engelse woordenschat. Leraren denken dat dit komt doordat leerlingen vaker Engelstalige series keken. Voor Engelse leesvaardigheid is weinig veranderd.

Verder maken schoolleiders in het primair, voortgezet en (voortgezet) speciaal onderwijs zich zorgen over het welbevinden van leerlingen en de ontwikkeling van de vaardigheden die nodig zijn om te leren, zoals motivatie, plannen, samenwerken en aandacht vasthouden. In het (voortgezet) speciaal onderwijs en het praktijkonderwijs zijn de zorgen het grootst.

Daarnaast hebben specifieke groepen leerlingen in kwetsbare situaties extra aandacht nodig. Voor het primair onderwijs geldt: hoe lager het opleidingsniveau van de ouders, hoe groter de leervertragingen. Bij rekenen-wiskunde is bijvoorbeeld bij alle leerlingen sprake van een vertraging in de leergroei, maar bij de groep met laag opgeleide ouders is die vertraging twee keer zo groot als bij hoog opgeleide ouders. Verder geldt hier dat leerlingen met een niet-westerse migratieachtergrond, of die opgroeien in een eenoudergezin of gezin met meer dan drie kinderen ook grotere leervertragingen laten zien. Scholen met veel kwetsbare leerlingen krijgen binnen het Nationaal Programma extra geld om de achterstanden aan te pakken. Voor onderwijspersoneel op deze scholen is er daarnaast een extra toelage bovenop het salaris, zodat het aantrekkelijker is om op deze scholen te (blijven) werken.

De voortgangsrapportage is gebaseerd op vragenlijsten onder schoolleiders, analyses van toetsresultaten, gegevens over doorstroom en inspectieonderzoek. De volgende voortgangsrapportage komt in het voorjaar. Het Nationaal Programma Onderwijs is bedoeld om de achterstanden van leerlingen weg te werken die ze als gevolg van corona hebben opgelopen. Hiervoor heeft het kabinet 5,7 miljard euro uitgetrokken voor de schooljaren 2021-2022 en 2022-2023 in het primair en voortgezet onderwijs.

Terug naar de lijst

Onze site maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikservaring. Bekijk onze privacyverklaring.

Sluit melding